Kösem Sultan ya da tarihte yazan orijinal ve tam adıyla Haseki Mâh-Peyker Kösem Valide Sultan, Osmanlı İmparatorluğu’nun 14. padişahı olan I. Ahmed’in hasekisidir. Diğer Osmanlı padişahlarından olan IV. Murad ve I. İbrahim ya da nam-ı diğer Deli İbrahim’in annesidir. Bir diğer padişah olan IV. Mehmet ise Kösem Sultan’ın torunudur.

kosem-sultan1590 yılında Bosna Eyaleti ya da Bosna Beylerbeyliği adı verilen bölgede Anastasya adıyla dünyaya gelen Kösem Sultan, 14 yaşına geldiğinde bölgenin yetkili kişisi görevindeki Bosna Beylerbeyi tarafından İstanbul sarayına gönderilmiştir. Topkapı Sarayı’na geldiği ilk andan itibaren saray halkının dikkatini çeken Kösem Sultan, yaklaşık bir yıl sonra, 15 yaşındayken I. Ahmed’in hasekisi olmuştur. Haseki, padişaha en yakın olan kadınlara verilen bir sıfattır ve sarayda yaşayan bir kadın eğer padişah annesi değilse alabileceği en üst kademedeki ünvan haseki ünvanıdır. Bu ünvanı çok küçük yaşlarda almış olan Kösem Sultan, kısa zamanda diğer tüm hasekileri geride bırakarak I. Ahmed’e en yakın kadın olmuştur.

  1. Ahmed tahtta olduğu sürece onunla beraber dergahlara gitmiş, çocuklarıyla ilgilenmiş ve saray düzenine ayak uydurmaya çalışmıştır. I. Ahmed 27 yaşında tifüs hastalığı nedeniyle vefat ettiğindeyse Kösem Sultan için hayat çok farklı bir alanda ilerlemeye başladı. Önce I. Ahmed’den sonra tahta geçen kardeşi I. Mustafa’nın emriyle saraydan sürüldü. Bu sürgün daha sonra tahta gelen I. Ahmed’in başka kadından olma oğlu olan II. Osman ya da bir diğer adıyla Genç Osman döneminde de devam etti. Yeniçeri isyanı baş gösterince tahttan indirilerek öldürülen Genç Osman’ın yerine Kösem Sultan’ın oğlu IV. Murad’ın geçme zamanı gelmişti. Valide sultan olarak saraya dönen Kösem Sultan, bu andan itibaren yaklaşık 25 yıllık bir dönemde devleti dolaylı yoldan yönetmiştir.